Warzywa kapustne (Brassicaceae) to jedna z rodzin wśród warzyw. Zalicza się do nich wiele gatunków, a wśród nich są m.in. kapusta głowiasta biała, czerwona, włoska, brukselka, kalafior biały, kalafior zielony, brokuł, kalarepa, jarmuż, brukiew, kapusta pekińska.

Prawdopodobnie warzywa te powstały od kapusty morskiej, niepozornej rośliny, rosnącej na wybrzeżach całej Europy. Pierwsze wzmianki o kapuście znajdują się w ?Traktacie o ziołach? autorstwa Eudemosa z Aten. Dowodzi to temu, że już starożytni sławili walory smakowe, odżywcze i lecznicze tej rośliny. Leczyli nią m.in. wątrobę, płuca, stawy, wrzody, bezsenność.

Zatem warto pokłonić się nad właściwościami warzyw kapustnych i zastanowić, czy spożywanie ich jest dobrym sposobem w celu profilaktyki wielu współczesnych chorób? Czy rzeczywiście wspomagają leczenie schorzeń?

Na podstawie najnowszych badań wiemy, że kapustne potrafią zawierać w swoim składzie nawet szesnaście wolnych aminokwasów, do 3,70% cukrów (glukoza, fruktoza, sacharoza), a także błonnik, przyspieszające perystaltykę jelit. Ponadto w składzie tych roślin są też witaminy. Na przykład witamina C, która między innymi jest odpowiedzialna za przyspieszenie gojenie się ran. Fakt ten często jest wykorzystywany w medycynie. W kapustnych jest też witamina A, dbająca o prawidłowe funkcjonowanie wzroku (luteina, zeaksantyna), witaminy z grupy B: B1, B2, B6, które wspierają odpowiednią pracę systemu nerwowego. W tych warzywach można również wymienić zawartość witaminy H, wspomagającą trawienie tłuszczów i węglowodanów, witaminy K odpowiedzialną za prawidłową krzepliwość krwi, witaminę E tzw. witaminę młodości, bowiem zapobiega starzeniu się organizmu, usuwając wolne rodniki z komórek organizmu.

Wyliczając cenne związki zawarte w tych warzywach trzeba uwzględnić w nich związki bioaktywne - flawonoidy, które m.in. wzmacniają i uszczelniają naczynia włosowate krwi. Warzywa kapustne to bogactwo składników mineralnych takich jak potas, fosfor, magnez, sód, wapń, żelazo, mangan.

Jednakże w szczególności na uwagę zasługują glukozynolany, które są charakterystyczną substancją chemiczną dla warzyw kapustnych. Są to związki, z których w procesach enzymatycznych powstają związki indolowe i izotiocyjaniany, czyli silne antyoksydanty, biorące udział w detoksykacji organizmu. To właśnie dzięki glukozynolanom warzywa kapustne są uznawane za ważny składnik stosowany w profilaktyce chorób nowotworowych.

Warzywa kapustne mają zastosowanie w lecznictwie nie tylko tradycyjnym czy ludowym. Istnieją bowiem badania kliniczne, które popierają ich właściwości zdrowotne. Dla przykładu badania na osobach cierpiących na owrzodzenia żołądka, dwunastnicy czy jelit pijące ekstrakt z liści kapusty wykazały, że po 14 dniach stosowania tych preparatów miały mniejszy stan zapalny, co wiązało się również z mniejszym odczuciem bólu.

Jednakże nadmiar tych warzyw z uwagi na glukozynolany może mieć działanie wolotwórcze. Można tego w dużym stopniu uniknąć gotując produkty w dużej ilości wody, bez przykrycia.

Podsumowując, warto sięgać po warzywa kapustne i korzystać z ich właściwości, ale też należy pamiętać o złotej zasadzie czyli o umiarkowaniu. Nadmiar warzyw kapustnych i monotonna dieta może zaszkodzić organizmowi. Tylko różnorodność spożywanych produktów spożywczych zapewnia człowiekowi dostawę wszystkich potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania składników odżywczych.