Witaminy to grupa związków chemicznych o różnorodnej budowie, niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia procesów metabolicznych. Nie są one jednak składnikami strukturalnymi tkanek ani źródłem energii. Niektóre z nich, a dokładnie witaminy: B1, kwas foliowy, B6, PP, B12, K i D są w niewielkich ilościach syntetyzowane przez człowieka. Jednakże sam ludzki organizm nie jest w stanie ich wytworzyć w odpowiednich ilościach. Niezbędne jest dostarczenie tychże witamin w postaci produktów żywieniowych. Czasem sytuacja wymaga podaży dodatkowych źródeł tych składników w formie preparatów farmaceutycznych. Dzieje się tak najczęściej w przypadku osób, które nie są w stanie wraz z odpowiednią dietą zrealizować normy żywieniowej np. osoby bardzo chore, ale także weganie (konieczność suplementacji witaminy B12).

Obydwie witaminy zarówno B6 jak i witamina C są związkami chemicznymi rozpuszczalnymi w wodzie. Ich nadmiar wydalany jest z organizmu z moczem. W związku z tym należy codziennie dbać o odpowiednią podaż tych witamin.

Witamina C

Pod nazwą witaminy C, odkrytą w roku 1912, ukrywają się dwa związki aktywne biologicznie, czyli kwas L-askorbinowy i kwas dehydroaskorbinowy. Kwas askorbinowy pełni istotne funkcje biochemiczne. Stymuluje wytwarzanie kolagenu. Bierze udział w syntezie hormonów. Zwiększa przyswajalność niehemowego żelaza. Szczególnie istotny jest fakt, że witamina C ma działanie detoksykacyjne, czyli przeciwdziała szkodliwym wolnym rodnikom neutralizując je. Jako antyoksydant regeneruje tokoferol (witaminę E). Dzięki temu przeciwdziała procesom starzenia i wspomaga odporność organizmu. Ma swój udział w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca, biorąc udział w prawidłowym metabolizmie lipidów.

Znajduje się ona głównie w warzywach i owocach. Najbogatsze w witaminę C są owoce dzikiej róży, czarne porzeczki, truskawki, owoce cytrusowe, a z warzyw: kapustne, czerwona papryka i natka pietruszki. Z uwagi na ilość spożywanych ziemniaków w naszym kraju stanowią one istotne źródło tej witaminy. Jednakże jest to nietrwała witamina jeśli chodzi o obróbkę kulinarną. Podczas przygotowywania potraw może dojść do znacznych jej strat np. w surówkach do 20% , w duszonych warzywach 30% a gotowanych 50%. Zapotrzebowanie na tę witaminę dla dorosłej osoby to 75 mg na dobę. Spożywając regularnie warzywa i owoce trudno o jej niedobór.

Witamina B6

Witamina B6 inaczej zwana pirydoksyną, kryje w sobie sześć pochodnych związków chemicznych. Biorą one udział w syntezie białek, metabolizmie kwasów tłuszczowych. Pirydoksyna podnosi odporność immunologiczną, współtworząc przeciwciała. Uczestnicząc w syntezie niacyny (witaminy PP) z tryptofanu, niezbędna jest w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Jej niedobór może powodować różnego rodzaju zmiany neurologiczne, w tym przedwczesne starzenie się komórek nerwowych, depresję, drgawki, stany zapalne nerwów obwodowych. Witamina B6 niezbędna jest również do prawidłowej syntezy hemoglobiny, ważnej przy produkcji krwinek czerwonych. Uczestniczy w produkcji hormonów m.in. histaminy, serotoniny. Również metabolizm węglowodanów złożonych jest od niej zależny, ponieważ dostateczne jej spożycie zabezpiecza właściwą syntezę glikogenu oraz przemianę glikogenu do glukozy. Niedobory tej witaminy wynikające ze złej diety lub stosowania niektórych leków, czy picia alkoholu mogą powodować stłuszczenie wątroby, zmiany miażdżycowe i obniżoną syntezę insuliny. Narażone na niedożywienie tą witaminą są kobiety ciężarne i osoby powyżej 75 roku życia.

Źródłem witaminy B6 są mięso, wątroba, ryby, warzywa strączkowe, pełne ziarna zbóż, warzywa liściaste, drożdże, kiełki pszenicy, otręby, mleko. Niestety również i w tym przypadku w wyniku obróbki kulinarnej dochodzi do dużych strat pirydoksyny nawet do 90%. Zapotrzebowanie na tę witaminę rośnie w dietach wysokobiałkowych i wynosi ono 0,02 mg witaminy B6 na 1 g białka na dobę. W przypadku suplementacji tą witaminą należy pamiętać, że zwiększa ona zapotrzebowanie na kwas foliowy.


Podsumowując, rola witaminy B6 i witaminy C jest ogromnie ważna i niezastąpiona dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zatem istotne jest dbać o odpowiednią codzienną podaż produktów żywieniowych w diecie, tak by nie dochodziło do niedoborów tych związków chemicznych.